Het vlotvarentje (Salvinia natans) is een veelgeziene drijfplant, die voornamelijk dient als decoratie van de tuintafel. Echter, zij kent meer toepassingen. Zo wordt zij reeds jaren gebruikt in de waterzuiveringstechniek en dat maakt haar interessant voor gebruik in het plantenfilter.
Geschiedenis & Benaming
De eerste botanist die het geslacht Salvinia beschreef, was de Fransman Jean-François Séguier (1703 - 1784). Zijn beschrijving stamt uit 1754, waarbij hij nog geen verschillende soorten binnen het geslacht onderscheidde. Tot op heden zijn botanisten het onderling niet eens of het geslacht tien, elf of twaalf soorten omvat. Dit laat ik hier dan ook in het midden.
Het geslacht is vernoemd naar de Italiaanse botanicus A.W. Salvini (1633 - 1729), terwijl 'natans' uit het Latijn komt en drijvend of dobberend betekent.
 In de tijd van Séguier kon men Salvinia alleen maar in Argentinië en Brazilië vinden, maar ondertussen heeft het plantje zijn voortbestaan veilig gesteld door zich te verspreiden over vrijwel de gehele tropische en subtropische wereld. Subtropisch Noord-Amerika, Midden- en Zuid-Amerika, Afrika, Azië en ten slotte Zuid-Europa behoren tot haar verspreidingsgebied.
In Engeland en Amerika noemt men Salvinia natans 'floating fern' (drijvende varen) en soms liefkozend 'water spangles'. In Duitsland duidt men haar aan met 'schwimmfarn', in Frankrijk is het 'grande lentille'. Uiterlijke Beschrijving & Identificatie
Salvinia natans is eigenlijk een heel aparte plant. Zij heeft geen wortels, maar een groep ingesneden afhangende bladeren die water en nutriënten opnemen en tevens de sporen produceren. Het drijvende blad is breed elliptisch van vorm en ongeveer 1 bij 1,5 cm groot, diepgroen van kleur en sterk behaard. De beharing dient ertoe om waterdruppels af te stoten die de ademhaling van het blad hinderen. Tevens zorgt de beharing voor het drijfvermogen. Het vlotvarentje heeft er daarom ook een hekel aan om in de buurt van een sproeier te drijven!
Het drijvende varentje bloeit niet, maar produceert sporen om zich voort te planten. Het schitterende blad maakt het gemis aan bloemen echter helemaal goed. Met Salvinia natans brengt u een tropisch element in de vijver…
Verzorging
Gemakkelijk in de verzorging, mits men rekening houdt met een aantal eisen. Het vlotvarentje is afkomstig uit het aangenaam warme Amazonegebied. Net als mensen is zij dus gesteld op warmte en zonneschijn.
Ook al is de verleiding nóg zo groot en lijkt het met het voorjaarsweer niet op te kunnen, koop het zwemvarentje pas ná half mei. Een aankoop vóór de ijsheiligen loopt zonder twijfel uit in een fiasco. De optimale temperatuur ligt tussen de 16 en 28 graden Celsius en zij kan absoluut niet tegen vorst.
Overwintering is mogelijk, maar zeker niet gemakkelijk. Vaak kwijnen ze weg door gebrek aan licht en daglengte. Overwintering in een aquarium is alleen een optie als er geen dekplaat aanwezig is; condenswater leidt anders tot smet. Een serre of een aquarium zonder dekplaat zijn de enige goede opties.
 Verder drijft de vlotvaren liefst zo zonnig mogelijk en zo ver mogelijk van sproeiers en waterloopjes vandaan.
Nut in het Plantenfilter
De vlotvaren is een uitstekende plant voor toepassing in de plantenfilter. Behalve het vermogen om grote hoeveelheden nitraten om te zetten in biomassa, bezit Salvinia tevens de mogelijkheid om zware metalen te concentreren in de vacuolen van de bladcellen; de zogenaamde metaal-immobilisatie . Meer hierover in het artikel over fytoremediatie. Het zwemvarentje heeft geen substraat nodig om in te groeien en kan met weinig ruimte toe.
Voortplanting & Vermeerdering
Voortplanting vindt plaats door het verspreiden van sporen voor grotere afstanden en het vormen van uitlopers voor de kleine afstanden. Voor de hobbyist is scheuren de beste en gemakkelijkste optie.
Hybriden & Verwante Soorten
- Salvinia auriculata ; een vlotvaren met 'monstrueuze' beharing.
- Salvinia minima ; een miniatuurversie van Salvinia natans.
- Salvinia molesta ; één van de grootste en mooiste der vlotvarens. (zie foto)
- Salvinia oblongifolia ; heeft langwerpige drijfbladeren.
Opmerkingen
Salvinia wordt niet gebruikt voor culinaire of medicinale doeleinden, maar is echter wél functioneel in de waterzuiveringtechniek. Voor zover bekend is de vlotvaren niet giftig.
Verkrijgbaarheid
Gedurende de zomermaanden is deze drijver vrijwel in elke vijver gerelateerde winkel verkrijgbaar.
|
Koi Base 
