Van vissen wordt vaak gezegd dat
zij geen pijn kunnen ervaren omdat het koudbloedige dieren
zijn. Koudbloedig wil echter alleen zeggen dat het dier zijn
temperatuur aan de omgeving kan aanpassen. Dat heeft
helemaal niets te maken met het vermogen om pijn te ervaren.
In de afgelopen decennia is veel onderzoek verricht naar
de pijnervaring van vissen. Dat heeft de wetenschappelijke
kennis over het zenuwstelsel, over de wijze waarop vissen
reageren op negatieve prikkels en over hun
pijnbeleving aanzienlijk vergroot.
Binnen de wetenschap is
men er algemeen van overtuigd dat vissen als hoog
ontwikkelde gewervelde dieren pijn en stress kunnen ervaren.
Het is in het algemeen ook niet
goed voorstelbaar dat dieren beschadigende,
levensbedreigende prikkels niet als onaangenaam zouden
ervaren. Zij zouden anders niet gemotiveerd worden om die
negatieve prikkels te vermijden met alle fatale gevolgen
vandien. Maar ook kan uit de reacties van de vissen op
negatieve prikkels worden afgeleid dat zij die als zeer
onaangenaam, pijnlijk kunnen ervaren. Tenslotte laat de
structuur van hun zenuwstelsel zien dat dat er op gebouwd is
om negatieve prikkels ook als negatief te ervaren. Dat wordt
door tal van studies bevestigd.
In 1988 lieten F.J. Verheijen en R.J.A.
Buwalda in hun studie 'Doen
pijn en angst een gehaakte en gedrilde karper lijden?'
zien welke reacties een karper vertoont wanneer hij aan de
haak geslagen wordt. De karper zwenkt met zijn lichaam in
allerlei richtingen, maakt spuwende bewegingen, schudt met
de kop, probeert te vluchten, spuwt gas, zinkt naar de
bodem, blijft daar liggen en probeert weer boven te komen.
Dezelfde gedragingen werden vertoond indien de vis
electrische prikkels in de bek kreeg toegediend. Van de
kundig (onder laboratoriumomstandigheden) aan de haak
geslagen karpers vertoonde bijna 30% lichte tot matige
verwondingen in de bek. Beide onderzoekers concluderen dat
het vluchten, gasspuwen en op de bodem liggen van de vis
wijst op 'angst van enige omvang' (33) en dat de vis
bepaalde prikkels als 'onaangenaam (pijnlijk) ervaart' (34).
Pijnreacties
Een grote stap voorwaarts is
de studie van Lynne U. Sneddon, Victoria A. Braithaite en
Michael J. Gentle: 'Do fishes have nociceptors: evidence for
the evolution of a vertebrate sensory system', Proceedings
of the Royal Society B, (2003). Dit onderzoek naar de pijnbeleving van
vissen , verricht door het Roslin Instituut en de
Universiteit van Edinburgh, laat zien dat vissen, in dit
geval regenboogforellen, op dezelfde wijze op pijnprikkels
reageren als mensen en andere gewervelde dieren. De
onderzochte vissen beschikken over 58 receptoren rond de bek
en elders in de kop, die reageren op mechanische druk,
abnormaal hoge temperatuur en giftige substanties. Een
injectie van bijengif in de bek van de vissen riep
diverse heftige en langdurige reacties bij de vissen op,
zoals schokkende en schurende bewegingen. Deze reacties
kunnen vanwege de lange duur niet louter als reflexen
beschouwd worden.
De grenzen tussen ongewervelde en
gewervelde dieren zijn niet strikt. Ook bij ongewervelde
dieren moeten we er van uitgaan dat deze pijn kunnen
ervaren. Bij diverse soorten zijn opiumachtige (opioïde)
stoffen in hun lichaam aangetoond. Opioïden komen in het
lichaam van gewervelden voor, ook van de mens, en zorgen
ervoor dat de pijn wordt verzacht of zelfs helemaal wordt
weggenomen. De toediening van opioïden bij ongewervelden
veroorzaakt hetzelfde effect, zoals blijkt uit een reeks van
experimenten bij slakken, garnalen, wormen en insecten.
Bron: De Vissenbescherming
Lees ook:
Ook vis werkt aan persoonlijkheid
Dierenartsen: vissen hebben ook gevoel
|
Koi Base 
