|
|
Een koivijver en wat eraan vooraf gaat |
|
|
|
|
Written by Kees van Boxel en Peter Rozendaal
|
|
Wednesday, 10 May 2006 |
|
Eigenlijk zou je aan de titel moeten toevoegen: “en wat eraan vooraf moet gaan”. Het is een feit dat er heel veel mis gaat bij het aanleggen van een nieuwe koivijver. Dit wordt veroorzaakt doordat men van tevoren geen goed plan gemaakt heeft en impulsief gestart is. Dit komt mede omdat men ineens verliefd geworden is op die mooie Koi die in het plaatselijke tuincentrum rondzwemt.
Als er eerst een aantal zaken goed op een rijtje gezet worden alvorens aan de slag te gaan zal dit heel veel geld en ellende besparen en zijn miskopen ook niet aan de orde. Veel koiliefhebbers hebben door schade en schande moeten leren en ondervinden. Ik hoop dat nieuwe vijveraars mede door dit artikel voor een aantal miskleunen zullen worden behoed.
Voor je met het aanleggen van een koivijver gaat beginnen moet je op de volgende punten letten:
- - Hoe groot wordt de vijver en welke vorm krijgt deze?
- - Staan er bij de gekozen plaats in de tuin struiken en/of bomen in de directe omgeving, (zonlicht, bladafval, etc.)?
- - Van welk materiaal wilt u de vijver gaan maken?
- - Heeft u rekening gehouden met de aanleg van een filter en is daarvoor ruimte gereserveerd?
- - Wat is de stand van het grondwater (in verband met diepte van de vijver)?
- - Maak voor de aanleg een tekening of schets van de vijver, het filter en de leidingen (ook de stroomkabels) en vergeet de randapparatuur niet.
Ter verduidelijking het volgende:
Grootte en vorm van de vijver:
Een ingewikkelde en grillige vorm is misschien mooier (kwestie van smaak) om te zien maar geeft de nodige problemen. Als u voor vijverfolie kiest geeft een dergelijke vorm veel meer plooien en vouwen. Er is ook meer materiaal nodig. In deze plooien en vouwen kan zich vuil ophopen, iets wat zeker niet gewenst is en tot problemen kan leiden. Een grillige vorm heeft meestal dode hoeken en dus weinig stroming op bepaalde plaatsen, hetgeen weer vervuiling tot gevolg kan hebben. Ook een isolerende afdekking in de wintermaanden is bij een grillige vorm moeilijker te verwezenlijken. Als voor een dergelijke vorm wordt gekozen is een vijver gemaakt van polyester de beste oplossing.De meeste koivijvers hebben een rechthoekige vorm. Een minimale afmeting dient te zijn 3.00 m breed en minimaal 3.00 m lang (natuurlijk liever langer). Kiest u voor een ronde vijver dient deze een doorsnede van minimaal 3.00 m te hebben.
Bomen en struiken in de buurt van de vijver:
De beste plaats voor de vijver is een plaats waar de zon de vijver niet de gehele dag bestrijkt. Als er namelijk te weinig schaduw komt kunt u vrij zeker zijn van een algenplaag. Een oplossing hiervoor kan een schaduwdoek of een pergola boven de vijver zijn.Bomen en struiken geven schaduw aan uw vijver, weegt dit echter op tegen de nadelen? Een berkenboom bijvoorbeeld heeft in het voorjaar de bloeiproppen, eind van de zomer komt het zaad, dat bij een beetje wind rijkelijk uit de boom valt, in het najaar zijn het de bladeren die vallen. U ziet, u heeft praktisch het gehele vijverseizoen vuil van zo'n boom. Een gedeeltelijke oplossing is het installeren van een skimmer, die oppervlaktewater aanzuigt waardoor alle drijvende vuildelen in een opvangbak terechtkomen en dan eenvoudig te verwijderen zijn. Een net is ook een oplossing maar geen erg fraai gezicht, bovendien houdt dit alleen maar grotere vervuiling (bladeren) tegen.
Materiaal
In de praktijk is vaak het budget bepalend voor de keuze van uw vijvermateriaal. Ook de gekozen vorm en afmeting spelen hierbij een rol evenals de bodemgesteldheid. De meeste koivijvers worden van vijverfolie gemaakt, waarbij steeds meer gekozen wordt voor een goede kwaliteit rubberfolie. Deze folie is duurder dan de plastic vijverfolie maar is veel makkelijker zonder plooien en vouwen te leggen. Ook het maken van doorsteken en het lijmen van stukken is eenvoudiger. Het materiaal is erg sterk en heeft veel rek (zo'n 300%) en kan daardoor mooi strak worden aangebracht.Als u voor een gemetselde vijver kiest informeer dan eerst even bij de gemeente of u een bouwvergunning nodig heeft. Dit omdat voor een gemetselde vijver een betonnen fundering (vloer) gestort moet worden welke voorzien is van betonijzer en een dikte heeft van 30 cm tot 50 cm. De dikte van deze fundering is afhankelijk van uw woonplaats; bestaat uw bodem uit zandgrond, klei of veen.Laat u in ieder geval goed adviseren door iemand met kennis van zaken en besteed het metselen van uw vijver uit aan iemand die weet waar hij mee bezig is.
Filter
Omdat de filterinstallatie bij een koivijver het allerbelangrijkste is (dit is het hart van het hele systeem) dient u voldoende ruimte hiervoor te reserveren. Zonder een goed functionerend filter is de koivijver bij voorbaat gedoemd te mislukken en hoeft u niet lang op problemen te wachten. Een welgemeend advies is dan ook: als u niet van plan bent om voldoende van uw budget te besteden aan een goed werkend filter van juiste grootte, dan kunt u beter van een koivijver afzien.De stelregel is om uw vijver aan te passen aan het voor u bereikbare filter en niet andersom. Dus niet eerst een kolossale vijver aanleggen en dan daarna tot de conclusie komen dat er geen ruimte en voldoende budget meer zijn voor de filterinstallatie. En geloof ons maar, een filterinstallatie neemt behoorlijk wat ruimte in beslag.Hoeveel ruimte u nodig heeft voor een filter blijkt uit de "gouden vuistregel" die ook in Japan wordt gehanteerd, namelijk eenderde van de totale vijverinhoud moet filter zijn. Als u dus een vijver wilt aanleggen met een oppervlakte van 30 m2 dient u een filter te bouwen met een oppervlakte van 10 m2. Zo'n groot filter is lang niet bij iedereen te realiseren, maar probeer in elk geval uw filter zo groot mogelijk te maken en dit streefgetal zoveel mogelijk te benaderen. Bedenk dat een Koi van zo'n 12 cm die u nu aanschaft over een aantal jaren zo'n 60 cm kan zijn (als dit bij u zo is bent u op de goede weg). Als u niet aan de gestelde eisen van de filterafmeting kunt voldoen, zijn er een aantal alternatieven om de koihobby tot een succes te maken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een aantal opties zoals een tricklefilter, UV, zandfilter, etc. De meeste hobbyisten hebben teveel vissen in de vijver en voeren teveel. Bedenk dat u nooit uw vijver of uw Koi overvoert, maar altijd uw filter. Is uw filter dus te klein, dan kan het afval van de Koi niet voldoende worden verwerkt en komt de ellende om de hoek kijken. Een goed filter kan natuurlijk niet buiten een goede pomp (of pompen, want in de praktijk blijkt vaak dat u aan een pomp niet genoeg heeft om uw installatie te sturen). Zoek naar een pomp die qua capaciteit in staat is om de hele vijverinhoud tussen de 3 en 6 uur door uw filter te pompen. Deze tijden zijn richtlijnen, omdat u ook nog rekening dient te houden met de doorstromingssnelheid in uw filter, contacttijd met het filtermateriaal (biomassa), het soort filtermateriaal etc.
Grondwater
De stand van het grondwater is van groot belang voor het bepalen van de diepte van uw vijver. Als u zomaar op goed geluk begint te graven kunt u voor onaangename verrassingen komen te staan. Het kan gebeuren dat u vroegtijdig water in uw “bouwput” krijgt. Er zijn gebieden in ons land waar je al bij 50 cm graafdiepte op het grondwater stuit. Heb je water in de bouwput, dan sta je voor een moeilijke keuze. Je kunt besluiten om de vijver deels bovengronds en deels ondergronds aan te leggen of je kunt proberen het grondwater weg te pompen. Dit laatste klinkt eenvoudig maar dat is het zeker niet. Snelheid is geboden want je kunt geen weken doen over de aanleg. Probeer maar eens vijverfolie te leggen in een kuil waar continu water door de zijwanden en de bodem sijpelt. Daar wordt je echt niet vrolijk van en een en ander zal waarschijnlijk op een mislukking uitdraaien. U dient dus eerst uit te vinden hoe hoog het grondwater staat op de plaats waar u uw vijver wilt gaan graven. Een koivijver dient een minimale diepte van ca. 1.75 (in verband met de training van de spieren) te hebben. Als er dan ook nog bodemafvoeren gemaakt moeten worden komt daar nog zo'n ca. 30 cm extra diepte bij. Vergeet ook niet de nodige pvc-buizen die de grond in moeten.Een vijver die gedeeltelijk boven de grond ligt ziet men steeds meer. Dit heeft als grote voordeel dat er bij zware regenval geen tuingrond in uw vijver spoelt, kinderen en huisdieren zijn beter beschermd tegen een onverwachte duik in het water en u heeft minder graafwerk te verrichten, hetgeen zeker in gebieden met zware kleigrond een voordeel is.
Tekening van uw bouwproject
Maak van tevoren een tekening van uw aan te leggen vijver met de filterinstallatie. Dit is vooral van belang als u veel zelf wilt gaan doen. Probeer deze tekening zo uitgebreid mogelijk te maken en teken alle leidingen in. Geef ook alle randapparatuur (UV, skimmer, vortex, etc) een plaats. Teken alles op schaal zodat u reeds op uw tekening kunt zien of u in de problemen komt en of er ruimte genoeg is om alles te maken zoals u dat wilt.Als u de werktekening klaar heeft kunt u aan de hand hiervan een materiaallijst gaan samenstellen, zoals bijvoorbeeld de benodigde hoeveelheid pvc-buizen, de dikte hiervan, de koppelstukken, de bochten, etc. De ervaring leert dat er bij de aanleg van een koivijver een behoorlijk bedrag aan pvc-materiaal de grond in gaat en een gewaarschuwd mens telt nu eenmaal voor twee.Houdt rekening met extra pvc-leidingen voor een eventuele uitbreiding van uw vijver (in 99% van de gevallen gaat dit zeker gebeuren, denk maar aan extra randapparatuur, pomp, etc.) en maak extra doorvoeren in de wanden. Als u dit niet doet moet u later als uw vijver gevuld is voor iedere doorvoer die u extra gaat maken grote hoeveelheden water weg laten lopen.Een werktekening kan tijdens het graven een steuntje in de rug geven. Als u tijdens een graafdipje op uw werktekening kijkt en u ziet dat u al ver gevorderd bent, is een blik op uw tekening meestal voldoende om er weer flink tegenaan te gaan.
Elektra
De elektrische installatie bij uw vijver is het hart van het gehele gebeuren, immers zonder stroom geen stroming in uw vijver, geen werking van pompen, UV en andere randapparatuur, kortom, elektra is van “levensbelang” voor vijver, vissen.Zorg er altijd voor dat u de juiste materialen gebruikt, zoals echte grondkabel (nominale waarde 1000V), spatwaterdichte wandcontactdozen en lasdozen (IP65) en natuurlijk een aardlek. Zorg dat al uw materialen KEMA-keur hebben.
Aardlek:
Dit is het allerbelangrijkste instrument voor uw veiligheid. Meestal ligt er in een huis een aardlek van 0,03 Ma (milliampère). Heeft u geen aardlekschakelaar, overweeg dan om er een te laten installeren. Dit kan de grootst mogelijke ongelukken kan voorkomen. De aanleg is niet goedkoop, maar zeker zijn geld waard.Als uw aardlekschakelaar eruit springt, overbrug deze dan niet maar ga het echte probleem oplossen (dit is bijna altijd vocht of water in de elektrische installatie van uw vijver).Wandcontactdozen en lasdozen: zorg dat al uw dozen droog opgesteld worden (minimaal 30cm van de grond) om te voorkomen dat er water, stuifsneeuw, vocht, etc. in komt. Onderschat een storm of een onweersbui niet. Zorg dat de dozen altijd geplaatst worden onder een afdakje of in een kastje, dus nooit in een plastic zak of onder een emmer (dit in verband met de condensvorming).Bij wandcontactdozen zit een afsluitrubber dat zeer goed op de grondkabel moet worden aangesloten. Bij het invoeren van de grondkabel in de lasdozen gebruikt men de zogenaamde wartels PG 16, dit zijn de afdichtingen die goed in de doos gemonteerd dienen te worden.
Grondkabel:
Leg de grondkabel diep genoeg (minimaal 60 cm) om te voorkomen dat bij eventuele graafwerkzaamheden of bij het planten van struiken en bomen de kabel kapot gestoken wordt. Leg de grondkabel ook nooit naast de pvc-leidingen van uw vijversysteem omdat het dan bij storingen heel moeilijk is de grondkabel op te graven. Geef altijd op uw tekening van de vijverinstallatie aan waar de grondkabel precies loopt zodat u niet voor verrassingen komt te staan.Tot slot, wees voorzichtig met spanning (stroom). Als je eraan gaat werken schakel de spanning dan uit en deel dit mede aan je huisgenoten. Doe de stop in je zak om te voorkomen dat iemand anders deze weer in de meterkast draait en je onverwachts een fikse “opdonder” krijgt.Wij wensen u veel succes bij het uitdenken, tekenen en berekenen van uw vijver. Als u vragen heeft (ook op elektragebied) bel of mail dan de helpdesk voor leden van KOI 2000 of schrijf ons een brief, liefst met tekening of foto's.
Bedenk dat er geen domme vragen bestaan en dat wij u graag helpen.
Tekst: Kees van Boxel en Peter Rozendaal
|
|
|
Koi Base 
