De
Tuinen van Appeltern, in 2010 dé locatie voor De Nationale Koi- en Vijverdagen,
telt meer dan 190 voorbeeldtuinen. Elke tuin heeft een eigen sfeer, een eigen
identiteit en een eigen inrichting. Vanaf het begin speelde water daarbij een
grote rol. In zeker de helft van de tuinen zijn vijvers of waterbronnen
toegepast. Volop inspiratie voor de tuiniers met een voorkeur voor water en
misschien ook wel voor tuiniers met weinig tijd. Want volgens ‘Appeltern’ is de
vijver het meest onderhoudsvriendelijke onderdeel van een tuin. Tijd voor nader
onderzoek…
Een natuurlijke omgeving
Het dorpje Appeltern ligt midden in de Maas en Waalse
polder. Een landschap van rijen populieren en wilgen, langs smalle weggetjes en
sloten. De Tuinen van Appeltern wordt aan alle zijden omgeven door weelderige
sloten en dwars door het park loopt een brede vaart. Bezoekers kunnen met een
trekpontje van het ene naar het andere parkdeel.
Voor Ben van Ooijen, de initiatiefnemer van het
tuinencomplex, is de landschappelijke inpassing altijd heel belangrijk geweest.
Op diverse plekken vloeit het landschap bijna het park binnen en omgekeerd
zijn er vele mooie uitzichtpunten. De rust en ruimte geeft de bezoeker het
gevoel voor even in een andere wereld te zijn.
Voor vijverliefhebbers heeft de natuurlijke omgeving extra
voordelen. Want op veel plaatsen zijn er watertuinen gemaakt waarbij de sloten
en vaart als basis zijn benut. De overstekende vlonders en watervallen zijn daarmee
op voorhand ‘natuurgetrouwer’ en ‘echter’ dan wat vaak in een doorsnee
achtertuin te zien is.
Populair of niet?
Elk jaar opnieuw is er wel weer de discussie over de
populariteit van de vijver. Het ene jaar lijkt er sprake van een terugloop en
het andere jaar blijkt er ‘ineens’ weer groeiende interesse voor de vijver. Ben
van Ooijen is er duidelijk over; “Het is een beetje hetzelfde als met trends,
het is een kwestie van aandacht. Is een bepaald item wat vaker in de bladen of
op televisie te zien dan spreekt men al snel van een trend. Terwijl de aandacht
vaak simpel door de fabrikant is ‘gekocht’. Met de vijver is helemaal niets
mis. In de 25 jaar dat we ons park hebben opgebouwd is nooit echt sprake
geweest van desinteresse. U ziet wel dat de voorkeur qua uitstraling en
vormgeving van een vijver veranderd. Vroeger was het een kwestie van een simpel
stuk vijverfolie afgedekt met een rand vol keien. Nu gaat het om hoogwaardig
EPDM-folie met een strakke afwerking van natuursteen of platen van metaal of hout”.
Er is in dit kader nog wel een ander belangrijk aandachtpunt wat Ben van Ooijen
naar voren haalt en dat is het vijveronderhoud. “Door verkeerde aanpak en/of
onnatuurlijk handelen krijgen veel vijverbezitters hun water niet meer helder.
Waardoor er vervolgens een soort van afkeer bestaat, omdat het toch niet lukt.
Op basis van dat soort geluiden mag u niet concluderen dat de vijver niet
populair meer zou zijn. In Appeltern laten we graag zien dat het zo moeilijk
allemaal niet is. En als ik dan ook nog even kijk naar hoe het gaat bij de
hoveniersbedrijven, die bij Appeltern zijn aangesloten, dan geldt gewoon
hetzelfde; de vijver heeft in al die tijd nauwelijks aan populariteit
ingeboet!”
Onnatuurlijke aanpak
Het is voor de Koi-liefhebbers een beetje lastig om te
spreken van een onnatuurlijke aanpak bij vijveraanleg. Omdat bij de aanleg van Koi-vijvers
technische apparatuur inmiddels vanzelfsprekend is. Maar omdat het in Appeltern
vaak ook liefhebberst betreft van ‘normale’ vijvers wordt de natuurlijke lijn
gevolgd en gepropageerd. De vijvers in Appeltern zijn veelal natuurlijk
ingericht. Door voldoende diepte, een zorgvuldig gekozen beplanting, een
gunstige ligging en een terughoudendheid in de vispopulatie zijn de meeste
vijvers helder en onderhoudsvriendelijk, zonder filters en pompen. Op basis van
het natuurlijk evenwicht zien de vijvers er, het jaar rond, fantastisch uit.
Uiteraard zijn er ook vijvertoepassingen met koppelingen aan
watervallen of beekjes waar wel degelijk pompen en filters zijn ingebouwd. Ook
de waterpartijen die zijn aangelegd puur als object, als waterspiegel, worden technisch
ondersteund.
Overigen telt De Tuinen van Appeltern ook een aantal
siervisvijvers waarbij Koi- en Steurvissen enthousiast rondzwemmen.
De constructie
Door de veelheid aan voorbeeldtuinen met vijvers krijgt de
bezoeker in Appeltern een prachtig totaalbeeld van de vele
constructiemogelijkheden.
De aanleg van een vijver is veelal een dure en tijdrovende
aangelegenheid, volgens Appeltern, en dus is het zaak om goed na te denken over
de constructie. “Niets is zo vervelend als een vijver waar het folie te zien is
of met een vijverrand die is weggezakt. De aanleg wordt onderschat en dat is
jammer van de tijd en het geld”, aldus Ben.
De waterpartijen in Appeltern zien er, zonder uitzondering,
prima uit. Al is wel op een aantal plaatsen te zien hoe een aantal bezoekers
hun nieuwsgierigheid niet heeft kunnen bedwingen, ze hebben hierdoor met de
voeten de grindlaag of flagstone van de vijverrand geduwd.
De verscheidenheid in vijvers is enorm, gemetselde vijvers,
vijvers met een ouderwetse rollaag van turfblokken, een hardstenen vijver, een
vijver met houten rand, een leemvijver, een volledig betegelde vijver, een
vijver zonder folie en een voorgevormde vijver. De vorm en grootte zijn steeds
weer anders, evenals de 101 verschillende keuzes qua wand en rand. En dan
hebben we het nog niet over de vele vlonder- en brugmogelijkheden.
Ook voor de tuiniers met diepwatervrees heeft Appeltern veel
te bieden. Want de tientallen waterbronnen, met al dan niet hoorbaar water,
zijn een prima alternatief.
De ligging
De Tuinen van Appeltern is destijds aangelegd om tuiniers en
toekomstige tuiniers te helpen en te inspireren. Daarbij is het ook een
prachtig park geworden voor mensen die gewoon een leuke dag uit willen zijn
tussen bloemen, in rust en natuur.
In de tuinen zijn, behalve enkele bijzondere planten en
boeken, geen tuinproducten te koop. Vanuit hun objectieve
tuin-voorlichtingsstatus zijn ze in Appeltern zeer begaan met het lot van allen
die een tuin gaan aanleggen of veranderen. “Het is heel belangrijk dat de
mensen een tuin krijgen die bij hen past. En dan bedoelen we niet alleen qua
sfeer en budget maar vooral qua gevoel en tijdsbestedingspatroon. Als mensen
meer in een tuin moeten werken dan hen lief is, ontstaat er uiteindelijk
onvrede en afkeer. We blijven ons inspannen om bezoekers daar op te wijzen!”,
aldus Ben van Ooijen.
Zo vertelt Appeltern ook waar het om gaat bij een goede
tuin. Hoe zorgt u voor het juiste tuingevoel? Middels de belevingstuinen
ervaart de bezoeker letterlijk aan den lijve dat het goede gevoel een kwestie
is van juiste verhoudingen tussen hoog en laag en tussen beplanting en
verharding. De vijver speelt in dit kader een soort van tussenrol. Een vijver is
immers nooit compleet begroeid en zou daarmee niet bij de beplanting geteld
kunnen worden maar water is ook geen bestrating dus hoort niet bij de
verharding thuis. Een vijver kunt u het beste zo dicht mogelijk bij het huis
situeren, zodat u er van binnenuit nog zicht op hebt, propageert Appeltern. Zorg
ervoor dat de vijver is ingebed in de juiste omgeving. De direct omliggende
beplanting moet aansluiten bij de vijverbeplanting. Het staat vreemd als het
waterniveau hoger staat dan het gazon waar de vijver in ligt. Dat is
onnatuurlijk, want in de natuur zoekt water normaal gesproken het laagste punt
op.
Het mooie van Appeltern is misschien wel dat ook zij
allerlei uitzonderingen op hun regels laten zien. Kortom, u wordt weliswaar
gedwongen om er over na te denken, maar vervolgens kunt u ook gewoon uw eigen
wensen in de praktijk brengen.
De Nationale waterplantentuin
Er wordt in Appeltern momenteel hard gewerkt aan de
Nationale vaste plantentuin. Samen met alle vaste plantenkwekers wordt op
ongeveer één hectare een vaste plantentuin gemaakt met meer dan 60
verschillende voorbeeldborders. Centraal in deze tuin ligt een lange vijver van
bijna 80 meter
lang en 7 meter
breed. De vijver is behalve als rustpunt en natuurlijk element ook bedoeld als
modelvijver. Samen met de werkgroep van waterplantenkwekers worden zoveel
mogelijk verschillende waterplanten aangeplant. Het gaat daarbij om
overplanten, drijfplanten, zuurstofplanten en allerlei onderwaterplanten.
Voor iedereen die op zoek is naar nieuwe of misschien wel
bijzondere soorten planten voor de vijver is een jaarlijks bezoekje aan
Appeltern voortaan onvermijdelijk.
De Nationale vaste plantentuin met modelvijver wordt in het
voorjaar van 2010 geopend voor de bezoekers.
Koi and Pond Days 
De
Tuinen van Appeltern, in 2010 dé locatie voor De Nationale Koi- en Vijverdagen,
telt meer dan 190 voorbeeldtuinen. Elke tuin heeft een eigen sfeer, een eigen
identiteit en een eigen inrichting. Vanaf het begin speelde water daarbij een
grote rol. In zeker de helft van de tuinen zijn vijvers of waterbronnen
toegepast. Volop inspiratie voor de tuiniers met een voorkeur voor water en
misschien ook wel voor tuiniers met weinig tijd. Want volgens ‘Appeltern’ is de
vijver het meest onderhoudsvriendelijke onderdeel van een tuin. Tijd voor nader
onderzoek…
