|
Hoewel minuscuul klein, zijn virussen misschien wel de meest succesvolle organismen die ooit voet op aarde hebben gezet.
Ze zijn de eenvoudigheid zelve: een hoeveelheid genetisch materiaal (DNA of RNA) dat in een jasje van eiwit is gehuld. Deze eiwitmantel, ook wel ‘capside’ genoemd, is de buitenwand van het virus en biedt het erfelijk materiaal bescherming tegen onder meer antilichamen van de gastheer. Om de mantel heen zit bij veel dierlijke virussen nog een enveloppe. Deze virusenveloppe bestaat uit een combinatie van lipiden, eiwitten en koolhydraten, en is al dan niet met ‘spikes’ bedekt. Met deze spikes, antenneachtige koolhydraatcomplexen, kan een virus geschikte gastheercellen vinden en deze vervolgens binnendringen. Eenmaal de cel binnen, zet het virus een proces in werking waarbij er door de gastheer talloze kopieën van het virus worden gemaakt. Zodra dit proces is voltooid, gaat de gastheercel gewoonlijk ten gronde en komen de vele kopieën vrij. Op hun beurt kunnen deze weer andere cellen infecteren. De schade die hierdoor ontstaat, kan zodanige vormen aannemen dat de gastheer zich minder prettig of ronduit ziek voelt. Soms leidt een virusinfectie zelfs tot de dood. Natuurlijk tracht het afweersysteem in dergelijke situaties in te grijpen, maar bij de zeer virulente pathogenen is zij hiertoe niet slagvaardig genoeg.  In veel opzichten wijken virussen af van andere organismen die we kennen. Want in tegenstelling tot bijvoorbeeld bacteriën, planten en dieren, zijn virussen niet in staat om zich zelfstandig voort te planten. Ze zijn ‘metabool inert’, zoals dat heet. Voor replicatie hebben zij dus een gastheer nodig. Dit in de vorm van een plant, dier, protozo of bacterie. Maar niet allemaal tegelijk. Want een virus is gastheerspecifiek en vergrijpt zich gewoonlijk aan één soort en/of een groep nauw verwante organismen. Zo zijn, om maar een voorbeeld te noemen, konijnen wél en mensen níet vatbaar voor de ziekte myxomatose. Slechts in bijzondere gevallen is een virus ook voor andere organismen gevaarlijk.
Herpesvirussen
Het begrip ‘virus’ is veelomvattend. Ze zijn er in vele vormen en maten en volgen elk hun eigen strategie. Om een lang verhaal kort te maken: het ene virus laat zich niet zomaar met het andere virus vergelijken. In totaal kennen we negentien verschillende virusfamilies, onderscheiden op basis van internationaal vastgelegde kenmerken. Eén van deze families is die van de herpesvirussen. Op haar beurt bestaat deze weer uit vele tientallen verschillende varianten. En elk jaar worden er nieuw ontdekte soorten aan deze lijst toegevoegd. Lees ook:
Wat is een 'emerging virus'? |
Koi Base 
