Hoewel de geboortegrond van de Koi moet worden gezocht in het Land van de Rijzende Zon, worden er heden ten dage overal ter wereld koishows georganiseerd. De eerste officiële koishow aller tijden vond plaats in het jaar 1912 en werd gehouden in Yamakoshi, een bergachtig gebied in het noordwesten van Japan. De bijzondere expositie was meteen een schot in de roos en gaf de hobby, die toen eigenlijk nog in haar kinderschoenen stond, een stevige impuls. Het wonderlijke concept werd al snel wereldwijd omarmd en groeide in relatief korte tijd uit tot een niet meer weg te denken fenomeen.
De doelstellingen van een show zijn voornamelijk van ideologische aard: het verspreiden van kennis, het vergroten van de waardering voor Koi en het verbeteren evenals promoten van de hobby in het algemeen. Daarnaast speelt de commercie een bescheiden rol in het showgebeuren. Veel mensen (en dan met name ‘outsiders’) stellen zich ongetwijfeld de vraag hoe het in godsnaam mogelijk is dat er zo ontzettend veel volk op een koishow kan afkomen. Immers, het gaat hier om vissen; ordinaire vissen! Een missverkiezing trekt veel minder bezoekers en dat geeft toch te denken, nietwaar? ‘Oude rotten’ uit het koivak zijn het er echter allen over eens: een koishow is met niets te vergelijken. Waar de Koi het toonbeeld is van schoonheid en kracht, wordt er op een koishow een kwaliteit getoond die men normaal gesproken niet snel zal tegenkomen. En in combinatie met het water maakt dat indruk, koiliefhebber of niet.
Japanse wortels
Het ‘oude’ Yamakoshi (waaronder de dorpjes Mushigame, Higashiyama, Takezawa en Ota in de bergen van Niigata) wordt algemeen beschouwd als de bakermat van het koihouden. In het begin van de twintigste eeuw had elk dorp in deze bergachtige streek een eigen verband van koikwekers. Pas na de eerste officiële Koishow van 1912 gingen de verschillende ‘splintergroeperingen’ samen in de ‘Yamakoshi Nishikigoi Breeders’ Association’. Het eerste wapenfeit van deze vereniging vond plaats in het jaar 1919, toen zij als eerste in de geschiedenis begon met een reeks van jaarlijks terugkerende koishows. Deze werden steeds in een andere plaats binnen Yamakoshi gehouden en waren alleen bedoeld voor kwekers van het zwemmende juweel. Hoewel de show een groot succes was, liet concurrentie nog betrekkelijk lang op zich wachten. Pas in 1951 kwam er een tweede vereniging bij, de “Ojiya Nishikigoi Breeders’ Association”, die evenals de Yamakoshi Breeders’ jaarlijkse shows op touw ging zetten.
Zen Nippon Arinkai Gelukkig kwam het niet tot een wildgroei. In 1966 gingen vrijwel alle kleine verenigingen op in één groot orgaan, de ZNA of voluit Zen Nippon Arinkai. In hetzelfde jaar organiseerde de ZNA in de tuinen van Hotel Otani in Tokio de eerste competitieve koishow uit de wereldgeschiedenis. Deze eerste ZNA show, die thans algemeen bekend staat als de ZNA All Japan Show, zou het startschot betekenen voor de vele hobbyisten-koishows die nu overal ter wereld worden georganiseerd. Nog niet zo lang geleden ontstond er uit de Zen Nippon Arinkai een splintergroepering: de Rinkokai, die net als de ZNA koishows organiseert. Omdat de Rinkokai wereldwijd nog maar weinig bekendheid geniet zal ik op dit orgaan niet verder ingaan. Shinkokai
Verwarrend genoeg is de ZNA All Japan Show niet de enige ‘All Japan Show’ die wij kennen. De andere, en volgens velen zelfs nog veel belangrijkere ‘All Japan’ is de All Japan Nishikigoi Show die door de Shinkokai wordt gehouden. De Shinkokai (All Japan Nishikigoi Promotion Association) is de organisatie die opkomt voor de belangen van ruim 500 koikwekers en –dealers uit Japan en ver daarbuiten. Zij organiseert koishows - waarvan de All Japan Nishikigoi Show en de All Japan Wakagoi Show (waarover later meer) de belangrijkste troeven zijn -, zet zich in voor de wereldwijde promotie van het koihouden en is betrokken bij verschillende projecten, waaronder het bestrijden van de virusziekten KHV/SVC en de hersteloperatie van Niigata, waarover u op pagina 99 een interessant artikel kunt lezen. De Shinkokai Show, die jaarlijks in januari in het Ryutsu Centre te Tokio wordt georganiseerd, trekt bezoekers uit alle windrichtingen. Het is een gemengde show, wat wil zeggen dat zowel professionals als hobbyisten aan de koi-expositie mogen deelnemen. In tegenstelling tot bij de ZNA show treden hier professionele kwekers op als jurylid. De eerste editie werd gehouden in 1968 en werd gewonnen door een Doitsu Sanke van slechts 50 centimeter. Indertijd een Koi met een indrukwekkende lengte. Als we daar nu de Grand Champions van tegenwoordig tegenover leggen, dan zijn afmetingen van boven de 80 of 90 centimeter geen uitzonderingen meer. Het moge dus duidelijk zijn dat de Koi in de afgelopen decennia een dramatische ontwikkeling heeft doorgemaakt! Een ontwikkeling waarvan het einde overigens nog lang niet in zicht is. Toch gaat de koiwereld niet louter over rozen. In 2004 werd de All Japan afgelast vanwege de uitbraak van Koi Herpes Virus (KHV) en in 2005 waren er beduidend minder inzendingen dan normaal. Dit als gevolg van de Chuetsu aardbeving. De laatste (35e) editie was echter weer een groot succes en had - verrassend genoeg - een Europees tintje. Voor het eerst in de geschiedenis van de koishow werd de Grand Champion titel toegekend aan een Koi van een westerling. De vis waar het om gaat pronkt op de cover van deze Koi Wijzer. Het is ‘Jessica Rose’, de fenomenale Kohaku van Mark Crampton en Martin Plows. Hoewel deze prestatie voor u en mij misschien weinig waarde zal hebben, betekent het wel dat het westen in de koiwereld steeds meer begint mee te tellen. Dat was tien jaar geleden wel anders. Wakagoi en Nogyosai Minder grote, maar daarom niet minder invloedrijke shows zijn de All Japan Wakagoi Show en de verschillende Nogyosai exposities. De Wakagoi Show (ook wel: All Japan Young Nishikigoi Show) is gehuisvest in Ojiya en wordt net als de All Japan georganiseerd door de Shinkokai, steevast in de maand april. Enkel Koi kleiner dan 63 centimeter worden daarbij toegelaten. Sinds 2004 is men er overgegaan op de Engelse stijl, om de risico’s ten aanzien van KHV-verspreiding zoveel mogelijk tot een minimum te beperken. Daarmee was het meteen de eerste show in Japan, die volgens de Engelse stijl werd gestroomlijnd. Twee jaar later zijn vrijwel alle Japanse shows op deze leest gestoeld. De Nogyosai Shows (ook wel: Agricultural Shows) zijn niet landelijk, maar behelzen ‘slechts’ een regio. Zo kennen wij bijvoorbeeld de Niigata Nogyosai, Hiroshima Nogyosai en Yamanashi Nogyosai, die elk in oktober worden georganiseerd en worden gesponsord door lokale overheiden. Kwekers uit een bepaald gebied wordt zo de mogelijkheid geboden om hun resultaten - direct na de ikeage (herfstoogst) - aan het publiek en hun collega’s te tonen. Hoewel de meeste dorpen in de streek Yamakoshi een eigen koishow hebben, worden de mooiste exemplaren doorgaans bij de Nogyosai ingezet.
Buiten Japan
Het succes van de koishow beperkte zich niet tot Japan. In 1976 vond de eerste grote koishow buiten Japan plaats: de Engelse BKKS National Koi Show, die vorig jaar haar 30e verjaardag mocht vieren. Enkele jaren later schoten de koishows ook elders in de wereld als paddestoelen uit de grond. In België had de BNPA (Belgian Nishikigoi and Pond Association) de eer om de eerste koishow in België te organiseren. Later namen de Vlaamse Koi- en Vijvervrienden het stokje van hen over, maar helaas is die vereniging vorig jaar ter ziele gegaan. Nochtans organiseerde zij al enkele jaren geen koishows meer. In 1991 kwam de NVN (Nishikigoi Vereniging Nederland), onze zustervereniging in Nederland, met de eerste koishow op Nederlands grondgebied. Een jaar later werd de eerste Interkoi in Duitsland gehouden. In het jaar 2000 werd de vereniging KOI 2000 vervolgens opgericht en het duurde dan ook niet lang tot de vereniging massaal werd verzocht om ook maar een koishow te gaan houden. Dat verzoek werd op 16, 17 en 18 mei 2003 gehonoreerd, en niet zonder gevolg! De 1e Nationale Koi- en Vijverdagen waren een grandioos succes. Inmiddels is de show van KOI 2000 niet meer weg te denken en staat dit jaar alweer de vierde editie op ons programma. Meer hierover verderop in deze special. Buiten de hierboven beschreven nationale koi-exposities zijn er buiten Japan, en dan met name in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, vele regionale koishows bekend. In Engeland kan er een onderscheid worden gemaakt tussen ‘open’ en ‘closed’ shows. Bij een ‘open’ show is iedereen welkom als bezoeker, presenteert de handel zich op een vakbeurs en strijden zowel leden als niet-leden in de koicompetitie. Naar het Engelse model voldoet de koishow van ‘onze’ Nationale Koi- en Vijverdagen aan het profiel van een ‘open’ competitie. Het principe van de kleinere ‘closed’ shows is in onze kringen echter minder bekend. Hierbij worden niet-leden uitgesloten van deelname aan de competitie. Enkel betalende leden van de organiserende vereniging zijn welkom. Bovendien is er geen vakbeurs en wordt er geen publiek verwacht, waardoor deze shows doorgaans heel wat kleiner van stuk zijn. Online koishows
Een tendens die zich pas recent heeft ingezet wordt veroorzaakt door de opkomst van het internet. Want waarom je Koi versjouwen, als je ze ook vanuit je luie stoel kunt laten beoordelen door simpelweg een foto op te sturen? Wel, deze ‘online koishows’ zijn erg fraudegevoelig gebleken. Ook ontbreekt het directe contact met lotgenoten en is het gevoel heel anders. Toch blijft het een leuke en laagdrempelige aanvulling op het huidige aanbod en zal het fenomeen waarschijnlijk niet van het toneel verdwijnen. Sommige lezers ligt de ‘Online Koi Show’ van het forum Nishikigoi-Online wellicht nog vers in het geheugen. Na een succesvol jaar met niet minder dan 17 afzonderlijke competities werd het helaas tijd om het project (in ieder geval tijdelijk) stil te leggen. Dat is inmiddels een half jaar geleden. Anno 2006 staan wij op een niveau waarvan men in 1912 niet eens had durven dromen. Sinds de eerste Shinkokai All Japan Show in 1968, toen de Grand Champion nog een lengte had van slechts 50 luttele centimeters, is de lengte van de betere Koi bijna verdubbeld. Waar dit naartoe gaat, dat weet niemand. Maar dat het einde nog lang niet in zicht is, is een zekerheid! Tekst: Dennis Barten
|
Koi Base 
